عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
شناسنامه 5
معرفة السموم ( فارسى )
بسمه تعالى ركن الحكماء وكتاب معرفة السموم او مرحوم دكتر ميرزا عبدالحسين خان سرتيپ ( ركن الحكماء فيلسوف الدوله تبريزى ) فزند مرحوم محمد حسن مجتهد تبريزى كه پيش از اين اثر بسيار گرانقدرى از ايشان را به شماره 35 متفرقه - تير ماه 1383 تحت عنوان مطرح الانظار فى تراجم اطباء الاعصار و فلاسفه الامصار منتشر كرده ايم از شاگردان مرحوم سيد الحكماء تبريزى ( جد مرحوم آيت الله العظمى نجفى مرعشى ، صاحب كتاب قانون العلاج كه به شماره 1 - سنگى در سال 1382 در سلسله انتشارات ويژه مؤسسه منتشر شده است ) مى باشد . كتاب معرفة السموم ايشان در حقيقت كتابى است جامع در شناسائى سموم شيمائى و طبيعى و كيفيت تأثير و راهكار هاى مقابله با آثار سموم كه براساس كتبى كه در صفحه 168 بعنوان رفرانس ذكر كرده تأليف و تدوين شده است . نويسنده كتاب اگر چه در صفحات آغازين بانقل مطالبى از كتب دانشمندان بزرگ ما در آنها غفلت يا مبالغه اى نسبت به سموم ديده مىشود به ضرورت ارتقاء آگاهيها براساس دانش روز تأكيد كرده است مع الوصف شرط انصاف و أدب را نسبت به گذشتگان مراعات كرده و با كلماتى كوشيده است كه انتقاد خود را از آن به پيشرفت هاى علمى روز مرتبط سازد . كتاب حاضر هم به لحاظ در بر داشتن مطالب خواندنى بسيار و از جمله گزارش مواردى از مسموميت ها نزد افراد مختلف و شيوهء بر خورد با آنها و هم به عنوان اثرى از دانشمندى كه لااقل از كتاب مطرح الانظار او به عنوان يك كتاب معتبر و مرجع تاريخ پزشكى پيش از 80 سال استفاده شده است حائز اهميت است . نشر محدود اين اثر با اميد دستيابى به مجلدات دوم و سوم از كتاب مطرح الانظار ، شايد حداقل تلاشى در احياء نام ايشان در خاطره پژوهشگران طب سنتى باشد .